HPV Pozitif Ne Demek?
HPV pozitif sonucu, yapılan testte yüksek riskli HPV tiplerinden birinin saptandığı anlamına gelir. Bu sonuç özellikle serviks kanseri taramasında karşımıza çıkar. NHS (National Health Service) ve Türkiye Sağlık Bakanlığı kaynakları, HPV testinin rahim ağzından alınan örnekte yüksek riskli HPV tiplerini araştırdığını ve bu taramanın kanser öncülü değişiklikleri erken yakalamaya yardımcı olduğunu açıkça belirtir.
HPV pozitif olmak, “kanser oldum” demek değildir. Bu, en sık yanlış anlaşılan konudur. NCI (National Cancer Institute) ve WHO (World Health Organization)’ya göre yüksek riskli HPV enfeksiyonlarının yalnızca kalıcı olan kısmı zaman içinde hücresel değişikliklere ve ardından kansere yol açabilir. Pek çok enfeksiyon ise bağışıklık sistemi tarafından baskılanır ya da temizlenir. Yani HPV pozitiflik, bir alarm değil; yakın takip gerektirebilecek bir bulgu olarak düşünülmelidir.
Testin pozitif çıkması, servikste mutlaka bir lezyon olduğu anlamına da gelmez. HPV testi virüsün varlığını gösterir; hücresel değişiklik olup olmadığını göstermek için smear, sitoloji ya da gerektiğinde kolposkopi gibi ek değerlendirmeler gerekebilir. CDC (Centers for Disease Control and Prevention), mevcut HPV testlerinin servikal kanser taramasında kullanıldığını; NCI ise HPV testinin kanserin kendisini değil, riskli enfeksiyonu saptadığını belirtir.
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı kaynaklarına göre HPV testi pozitif olan kadınlarda kanser öncesi lezyon görülme riski artar ve bu kişiler ileri değerlendirme için kadın hastalıkları ve doğum kliniklerine yönlendirilir. Bu yönlendirme, pozitif sonucun ciddiye alındığını; ancak sürecin doğrudan “kanser tanısı” şeklinde ilerlemediğini gösterir. Asıl amaç, riskli durumları erken ayırmak ve gerekirse hızlı müdahale etmektir.
HPV pozitiflikte hangi HPV tipinin saptandığı da önem taşıyabilir. NCI, yüksek riskli tipler arasında özellikle HPV 16 ve 18’in HPV ilişkili kanserlerin önemli bir bölümünden sorumlu olduğunu bildiriyor. Bu nedenle bazı laboratuvar raporlarında tip ayrımı daha ayrıntılı verilebilir. Ancak rapor yorumunun tek başına internetten yapılması yerine doktor tarafından değerlendirilmesi en doğru yaklaşımdır.
HPV pozitif sonuç alındığında kişilerin yaşadığı ilk duygu genellikle korku ya da suçluluktur. Oysa CDC ve NCI’nin verilerine göre HPV son derece yaygın bir enfeksiyondur; cinsel olarak aktif kişilerin çok büyük bölümü bir noktada virüsle karşılaşabilir. Dolayısıyla HPV pozitiflik, “nadir ve olağan dışı” bir durum değil; doğru yönetilmesi gereken yaygın bir sağlık bulgusudur.
Bir başka merak edilen soru da pozitif sonucun partner ilişkisini nasıl etkilediğidir. Çoğu zaman virüsün ne zaman alındığını, vücutta ne kadar süredir bulunduğunu ve hangi partnerden geçtiğini kesin biçimde söylemek mümkün değildir. HPV uzun süre sessiz kalabilir. Bu yüzden pozitif test sonucu, geçmiş ya da mevcut ilişkilere dair kesin zamanlama yapmaya çoğu zaman izin vermez. Tıbbi yönetimde odak, suçlama değil; takip ve korunmadır.
HPV pozitif olan herkesin kolposkopi olması gerekir mi? Her zaman değil. İzlenecek yol; yaşa, test sonucunun ayrıntısına, eşlik eden smear bulgularına ve risk düzeyine göre değişebilir. Türkiye’de ve uluslararası kılavuzlarda amaç, gereksiz işlem yapmadan riskli hastaları ayırmaktır. Bu nedenle raporun ayrıntılarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Sonuç olarak HPV pozitiflik; yüksek riskli HPV’nin saptandığını, fakat bunun tek başına kanser anlamına gelmediğini gösterir. Doğru takip edildiğinde, serviks kanseri gelişmeden önce riskli değişikliklerin saptanması mümkündür. Bu yüzden HPV pozitif sonucunu “felaket haberi” olarak değil, erken önlem fırsatı olarak görmek daha doğru olur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için doktor muayenesi gereklidir.
National Health Service
Türkçesi: Ulusal Sağlık Sistemi
World Health Organization
Türkçesi: Dünya Sağlık Örgütü
Centers for Disease Control and Prevention
Türkçesi: Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri