HPV Belirtileri
HPV belirtileri nelerdir? sorusu çok sık aranır; ancak bu sorunun en önemli cevabı şudur: HPV çoğu zaman hiçbir belirti vermez. WHO (World Health Organization), çoğu insanın HPV enfeksiyonunda semptom yaşamayacağını; CDC (Centers for Disease Control and Prevention) ise çoğu kişinin enfekte olduğunu dahi bilmeyeceğini söylüyor. Bu nedenle HPV’nin en zorlayıcı tarafı, sessiz seyredebilmesidir.
Belirti vermeyen enfeksiyonlar özellikle yüksek riskli HPV tiplerinde önemlidir; çünkü kişi kendini tamamen iyi hissederken rahim ağzında hücresel değişiklikler başlayabilir. NCI (National Cancer Institute), yüksek riskli enfeksiyonların kalıcı olması halinde zaman içinde prekanseröz değişiklikler ve ardından kanser gelişebileceğini belirtiyor. Bu yüzden “şikayetim yoksa sorun yoktur” düşüncesi HPV için güvenilir değildir.
HPV’nin görülebilen en bilinen belirtilerinden biri genital siğillerdir. WHO, bazı HPV enfeksiyonlarının vajina, penis, anüs ve daha nadiren boğaz bölgesinde küçük, pürtüklü, kabarık lezyonlara neden olabileceğini; bunların ağrılı, kaşıntılı ya da kanamalı olabileceğini bildiriyor. Ancak her siğilin tehlikeli HPV tipi anlamına gelmediği, siğil yapan tiplerle kanser riski yüksek tiplerin farklı olabildiği unutulmamalıdır.
Rahim ağzı ile ilişkili yüksek riskli HPV enfeksiyonlarında ise erken dönemde çoğunlukla belirti oluşmaz. Türkiye Sağlık Bakanlığı kaynakları, serviks kanserinin erken dönemlerinde genellikle belirti görülmediğini; çoğu zaman ilk bulgunun tarama testlerindeki anormallik olduğunu belirtiyor. İleri evrelerde ise ilişki sırasında ya da sonrasında kanama, adet dışı lekelenme, menopoz sonrası kanama, sulu ya da kötü kokulu akıntı ve pelvik ağrı ortaya çıkabilir.
Bu noktada önemli bir ayrım yapmak gerekir: HPV belirtisi ile HPV’nin yol açtığı sorunların belirtisi aynı şey değildir. Virüsün kendisi sessiz olabilir; fakat genital siğil, smear anormalliği ya da ileri dönemde kanser öncülü/kanser ilişkili şikayetler ortaya çıkabilir. CDC de bazı kişilerin HPV’yi ancak genital siğil geliştiğinde ya da anormal Pap sonucu aldığında öğrendiğini belirtiyor.
Erkeklerde belirtiler de çoğu zaman yoktur. Belirti olduğunda genital siğiller görülebilir; daha nadir olarak penis, anüs veya boğaz bölgesinde HPV ilişkili hastalıklar söz konusu olabilir. WHO ve NCI, HPV’nin erkeklerde de kanserlerle ilişkili olabileceğini vurguluyor. Bununla birlikte günlük pratikte en sık tablo yine belirtisiz taşıyıcılıktır.
Ağız ve boğaz bölgesi ile ilgili belirtiler konusunda da dikkatli olmak gerekir. HPV’nin bazı orofarengeal kanserlerle ilişkili olduğu bilinse de, ağızda hafif bir yara ya da boğaz ağrısı olduğunda bunu doğrudan HPV’ye bağlamak doğru değildir. CDC, ağız ya da boğaz için onaylı rutin HPV testi olmadığını belirtirken; NCI, orofarengeal kanserin HPV ile ilişkili olabileceğini söyler. Klinik değerlendirme bu nedenle semptomun niteliğine göre yapılmalıdır.
Peki hangi belirtiler olduğunda doktora başvurmak gerekir? Genital bölgede siğil benzeri lezyonlar, ilişki sonrası kanama, adet dışı lekelenme, kötü kokulu akıntı, pelvik ağrı ya da daha önce alınmış HPV pozitif/abnormal smear sonucu varsa uzman değerlendirmesi gerekir. Çünkü bu belirtiler doğrudan HPV’den kaynaklanabileceği gibi başka enfeksiyonlar veya jinekolojik sorunlarla da ilişkili olabilir. En doğru yaklaşım kendi kendine teşhis koymak değil, değerlendirmeyi uzman hekime bırakmaktır.
HPV belirtileri açısından en kritik mesaj şudur: Belirti olmaması güvence değildir. Bu nedenle serviksi olan bireylerde tarama çok değerlidir. Türkiye’de ulusal tarama programında 30–65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA testi yapılması önerilmektedir ve bu hizmet kamu merkezlerinde ücretsiz sunulmaktadır.
Sonuç olarak HPV belirtileri bazen hiç yoktur, bazen siğiller şeklinde görülür, bazen de virüs değil onun yol açtığı hücresel değişiklikler ön plana çıkar. Doç. Dr. Hamdullah Sözen tarafından yapılacak muayene ve uygun test planı, hangi durumda yalnızca takip; hangi durumda ileri inceleme gerektiğini netleştirir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için doktor muayenesi gereklidir.
World Health Organization
Türkçesi: Dünya Sağlık Örgütü
Centers for Disease Control and Prevention
Türkçesi: Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri
National Cancer Institute
Türkçesi: Ulusal Kanser Enstitüsü